Choć przepisy dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy obowiązują każdego pracownika, kobiety w ciąży i karmiące piersią podlegają szczególnej ochronie w pracy. Warto, żeby każdy pracodawca był świadomy tego, że zapewnienie odpowiednich warunków pracy kobietom w tym szczególnym momencie ich życia, jest jego obowiązkiem.
Przepisy kodeksu pracy obowiązujące kobiety w ciąży
Specjalne przepisy dotyczące kobiet w ciąży zawarte są głównie w Kodeksie Pracy. Mówią one między innymi o tym, że pracodawca - poza kilkoma wyjątkami - nie może rozwiązać lub wypowiedzieć umowy o pracę zatrudnionej, która jest w ciąży lub przebywa na urlopie macierzyńskim. Istnieje również maksymalna ilość godzin, którą jednorazowo może przepracować ciężarna pracownica i wynosi ona 8 godzin. Praca w godzinach nadliczbowych jest zakazana, podobnie jak wykonywanie obowiązków zawodowych w nocy. Ciężarne pracownice nie mogą również wyjeżdżać w delegację, nawet jeśli wyrażą zgodę na taki wyjazd. Co ważne, w przypadku konieczności udania się na badania lekarskie związane z ciążą w godzinach pracy, pracodawca musi wyrazić na to zgodę.
Przepisy BHP odnoszące się do ciężarnych pracownic
Z kolei zasady związane z bezpieczeństwem i higieną pracy odnoszące się do kobiet w ciąży zakazują wykonywania pracy szkodliwej. Za taką pracę uważa się m.in. pracę przy komputerze przez więcej niż 6 godzin i 40 minut dziennie, pracę stojącą dłuższą niż 3 godziny dziennie, podnoszenie i przenoszenie przedmiotów ważących więcej niż 3 kg, pracę na wysokości, pracę w warunkach narażenia na drgania, promieniowanie jonizujące, czy w wykopach, kanałach i kopalniach. Co więcej, w przypadku pracy stojącej, po każdych 15 minutach w takiej pozycji, ciężarna pracownica musi mieć prawo do 15 minut odpoczynku w pozycji siedzącej. Warto odnotować, że pracownica musi dostarczyć do kadr zaświadczenie lekarskie, które potwierdza ciążę.
Ochrona kobiet w ciąży w pracy
Przepisy BHP mówią też, że jeżeli w miejscu pracy istnieje ryzyko narażenia pracownicy na wirusy takie jak m.in. zapalenie wątroby typu B, ospa wietrzna, różyczka, HIV, toksoplazmoza, listerioza, czy inne choroby, które mogą zagrażać zdrowiu zarówno kobiety, jak i jej nienarodzonego dziecka, kontynuowanie pracy jest niemożliwe. Należy też zachować szczególną ostrożność, wykonując pracę ze zwierzętami, które mogą przenosić groźne infekcje lub inne zagrożenia. W takich przypadkach kobiety w ciąży najczęściej są przenoszone na inne stanowiska lub do innych działów. Takie przeniesienie nie może jednak spowodować zmniejszenia wynagrodzenia - jeśli praca na innym stanowisku jest mniej płatna, pracodawca zobowiązany jest do uzupełniania wynagrodzenia o dodatek wyrównawczy. Zgodnie z przepisami, kobiety w ciąży w miejscu pracy muszą unikać kontaktu z substancjami chemicznymi, które mogą stanowić zagrożenie, zwłaszcza związkami rakotwórczymi, metalami ciężkimi typu rtęć. Nie mogą też przebywać w zbyt głośnym otoczeniu. W przypadku zatrudniania więcej niż 20 kobiet na jedną zmianę w jednym budynku obowiązkiem pracodawcy jest zapewnienie miejsca do odpoczynku w pozycji leżącej dla kobiet w ciąży lub karmiących piersią. Takie pomieszczenie nie może być mniejsze niż 8 m2. Z kolei kobiety, które karmią piersią, mają prawo do dwóch półgodzinnych przerw w pracy przeznaczonych na karmienie dziecka. Te przerwy wliczane są do czasu pracy - w praktyce można je wykorzystać, wychodząc z pracy o godzinę wcześniej. Jeśli pracownica karmi piersią więcej niż jedno dziecko, przerwy wydłużają się do dwóch razy po 45 minut. Pracodawca, który nie wywiąże się z obowiązku szczególnej ochrony kobiet w ciąży i karmiących piersią, może zostać surowo ukarany.Serdecznie zapraszamy do konsultacji z zespołem ekspertów Kancelarii Skłodowscy w razie pytań lub wątpliwości.
Sprawdź również nasz artykuł Urlop macierzyński i rodzicielski - co powinieneś wiedzieć jako pracodawca?