Wypadki to sytuacje losowe i często od nikogo niezależne, a zdarzyć mogą się w każdym przedsiębiorstwie, bez względu na jego wielkość lub charakter. Jeśli w miejscu pracy dojdzie do wypadku, właściciel firmy ma określone obowiązki i formalności, których musi dopełnić. W przeciwnym wypadku grozi mu wysoka kara finansowa i inne konsekwencje.
Czym jest wypadek przy pracy?
Istnieje kilka sposobów zdefiniowania tego, czym naprawdę jest wypadek przy pracy. Według Międzynarodowej Organizacji Pracy jako wypadki przy pracy kwalifikuje się zdarzenia, które wynikają z wykonywania pracy lub powstają w jej czasie, prowadzące do urazu lub śmierci. Uraz nie musi być fizyczny, może być też związany z psychiką i umysłem człowieka. Zgodnie z zapisami ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz.U. z 2009 r. Nr 167, poz. 1322), żeby wydarzenie zakwalifikować jako "wypadek przy pracy", musi ono przebiegać w sposób nagły, być spowodowane czynnikiem zewnętrznym i mieć związek z pracą - to znaczy powstać w związku z wykonywaniem standardowych czynności na swoim stanowisku pracy, na zlecenie przełożonego lub w związku działaniem na rzecz pracodawcy. Co więcej, wypadek, do którego doszło w budynku miejsca pracy, również zalicza się jako wypadek przy pracy, nawet jeśli pracownik potknął się na schodach lub doznał urazu podczas przebierania się w szatni. Podobnie wygląda sprawa, jeśli do urazu doszło podczas podróży służbowej. Natomiast urazy powstałe podczas spotkań integracyjnych, np. przy zawodach sportowych czy na wigilii pracowniczej nie są wypadkami przy pracy.Jakie świadczenia przysługują pracownikom po wypadkach przy pracy?
Kiedy już dojdzie do wypadku przy pracy, oczywiście pracownik pracujący na umowie o pracę ma prawo do zwolnienia lekarskiego. Standardowo w trakcie trwania L4 wypłaca się pracownikowi zasiłek w wysokości 80% podstawy wynagrodzenia, jednak jeśli zatrudniony doznał urazu w pracy nie z własnej winy, przysługuje mu zasiłek w wysokości 100% podstawy. Zasiłek wypłaca ZUS i przysługuje on przez 182 dni, a jeśli po tym czasie uraz nadal uniemożliwia powrót do pracy, wypłaca się pracownikowi świadczenie rehabilitacyjne, które również wynosi 100% podstawy wynagrodzenia i może ono być pobierane przez kolejne 12 miesięcy. Pracownik może też ubiegać się o jednorazowe odszkodowanie lub rentę z tytułu niezdolności do pracy, jeśli zaistnieje taka potrzeba.Jakie są obowiązki pracodawcy w przypadku wypadku w zakładzie pracy?
Kodeks pracy jasno mówi, że w przypadku, w którym dojdzie do wypadku przy pracy, pracodawca powinien natychmiast podjąć działania eliminujące lub ograniczające zagrożenie, a następnie upewnić się, że osoba lub osoby poszkodowane otrzymały pierwszą pomoc. Obowiązkiem zatrudniającego jest również ustalenie przyczyn wypadku, zastosowanie środków, które zapobiegłyby kolejnym takim wypadkom w przyszłości, sporządzenie odpowiedniego protokołu ze zdarzenia i wręczenie kopii poszkodowanemu pracownikowi. Taki protokół należy przechowywać razem z całą dokumentacją związaną z wypadkiem przez okres 10 lat. Jeśli wypadek przy pracy dotknie więcej niż jedną osobę albo jest śmiertelny, należy również zawiadomić prokuratora i właściwego okręgowego inspektora pracy. Co ważne za śmiertelny wypadek przy pracy uznaje się taki, w którym zgon nastąpił do 6 miesięcy od dnia wypadku. Jeśli pracodawca nie wywiąże się prawidłowo ze swoich obowiązków, może zostać ukarany karą grzywny w wysokości od 1 000 do 30 000 zł.