Od 2016 r. istnieją konkretne przepisy kodeksu pracy, które określają maksymalny czas trwania i liczbę umów o pracę na czas określony. Mają one konkretny cel: równoważenie interesów pracodawców i pracowników, a także zapobieganie nadużyciom związanym z rodzajem zatrudnienia. W 2023 r. przeprowadzono nowelizację prawa pracy, która dodała kolejne obostrzenia dla pracodawców.
W zakładach pracy nadużywano umów na czas określony
W związku z brakiem regulacji w sprawie umów o pracę na czas określony przed 2016 r. nagminnie dochodziło do sytuacji, w której pracownicy mieli problem z uzyskiwaniem umów na czas nieokreślony. Taka umowa o pracę jest dla pracownika korzystniejsza pod względem stabilności zatrudnienia, ochrony przed nagłym zwolnieniem, a także jest potrzebna do uzyskania kredytu lub pożyczki. Aktualne przepisy kodeksu pracy mówią, że umowa na czas określony z jednym pracownikiem nie może być zawarta na dłużej niż 33 miesiące, a także że nie można zawrzeć więcej niż trzech takich umów po sobie. Jeśli dojdzie do przekroczenia tych limitów, automatycznie dochodzi do zawarcia umowy na czas nieokreślony. Swoich praw pracownicy zawsze mogą dochodzić przed sądem pracy lub państwową inspekcją pracy.Co gdy zatrudnia się pracownika po przerwie?
Jeśli pracownik rozwiązał umowę, a potem wrócił do pracy w tej samej firmie, wtedy czas przerwy nie ma żadnego znaczenia. W świetle przepisów, jeśli wcześniej pracownik zatrudniony był na czas określony np. na 3 miesiące, zwolnił się i wrócił do tej samej firmy, może dostać umowę na czas określony na okres maksymalnie 30 miesięcy. Po upływie tego czasu umowa automatycznie staje się umową na czas nieokreślony. Warto jednak odnotować, że w związku z zasadą, że prawo nie działa wstecz, dopuszczalny okres 33 miesięcy liczy się dopiero od dnia wejścia tych przepisów, czyli 22 lutego 2016 r. Co ważne, limity nie obowiązują, jeśli w grę wchodzi umowa o zastępstwo, praca dorywcza lub sezonowa. Bez względu na to, jaki jest rodzaj umowy o pracę i czy istniały przerwy w czasie zatrudnienia, okres wypowiedzenia przy umowach na czas określony i nieokreślony jest zawsze taki sam. Wynosi on odpowiednio: 2 tygodnie przy zatrudnieniu krótszym niż 6 miesięcy, miesiąc przy zatrudnieniu trwającym co najmniej 6 miesięcy i 3 miesiące przy zatrudnieniu trwającym co najmniej 3 lata.Umowy na okres próbny - warunki
Zgodnie z kodeksem pracy dopuszczalne jest zatrudnianie pracowników na umowę na okres próbny. Ma ona celu sprawdzenie umiejętności pracownika. Umowa na czas próbny nie może trwać dłużej niż 3 miesiące. Jeśli istnieje taka wola pracodawcy lub zatrudnionego, w treści umowy można zamieścić informację o przedłużeniu czasu zatrudnienia o urlop lub inną usprawiedliwioną nieobecność pracownika w pracy. Można też zatrudnić ponownie tego samego pracownika na kolejny okres próbny, pod warunkiem, że będzie on wykonywał inny rodzaj pracy i będzie zatrudniony na innym stanowisku. Wtedy zrozumiałe jest, że trzeba sprawdzić ponownie jego umiejętności - inne niż w przypadku pierwszego okresu próbnego.Nowelizacja przepisów kodeksu pracy w 2023 r.
W 2023 r., gdy dokonano nowelizacji przepisów kodeksu pracy, zmianie uległ zapis o obowiązku udzielenia informacji pracownikowi o powodach rozwiązania umowy o pracę na czas nieokreślony. Obecnie, takiej informacji należy udzielić również, gdy rozwiązuje się umowę na czas określony. Jeśli pracodawca planuje wypowiedzieć zatrudnionemu umowę na czas określony, powinien również poinformować o tym fakcie reprezentanta organizacji związkowej, który ma 5 dni na określenie swojego stanowiska i przekazanie go zatrudniającemu. Co istotne, w nowelizacji przepisów zaznaczono również, że pracownik nie może być zwolniony z powodów takich jak: wystąpienie z wnioskiem o zmianę rodzaju umowy o pracę, dotychczas zawartej na czas określony, jednoczesne pozostawanie w stosunku pracy z innym pracodawcą, dochodzenie udzielenia informacji o warunkach zatrudnienia lub skorzystanie z prawa do obowiązkowych szkoleń.Podsumowując, przepisy kodeksu prawnego mają na celu zabezpieczenie interesów i dobra pracowników, a także pracodawców. Umowa na czas określony może trwać maksymalnie 33 miesiące, a umowa na czas próbny - 3 miesiące. W przypadku rozwiązania umowy o pracę na czas określony przez pracodawcę, należy pisemnie powiadomić pracownika o przyczynie. Warto o tym pamiętać, żeby nie narazić się na odpowiedzialność prawną lub karę finansową.
Jeśli nie jesteś pewien poprawności umów zawieranych z pracownikami lub okresów wypowiedzeń, skontaktuj się z Kancelarią Skłodowscy. Chętnie odpowiemy na wszystkie pytania.