Jakie są założenia projektu skrócenia czasu pracy w Polsce?

Aktualności

Coraz częściej słychać o pomyśle skrócenia przeciętnego tygodnia pracy. Kilka europejskich krajów już sprawdza, jak to rozwiązanie wpływa na efektywność działania firm i pracy osób w nich zatrudnionych, a polscy politycy proponują wprowadzenie tej zmiany również w naszym kraju.

Skrócenie tygodnia pracy w innych krajach

Projekt skrócenia czasu pracy zazwyczaj polega na zasadzie 100-80-100, czyli zachowaniu 100% wydajności i 100% wynagrodzenia przy jednoczesnym skróceniu czasu pracy do 80%. Najczęściej oznacza to, że zamiast 5 dni pracy po 8 h w tygodniu, czas pracy skraca się do 4 dni po 8. Międzynarodowa organizacja non-profit 4 Day Week promuje takie rozwiązanie i pomaga wdrożyć je firmom. W Niemczech testowanie 4-dniowego tygodnia pracy wdrożono w 45 firmach, głównie z branży IT. Podobne eksperymenty przeprowadzono również w Islandii, Kanadzie, USA, Japonii, Estonii, Nowej Zelandii, Wielkiej Brytanii, Portugalii, Hiszpanii, Belgii, a także Szwecji. W Polsce z kolei testy czterotygodniowego tygodnia pracy prowadzi m.in. firma Herbapol Poznań.

Wyniki eksperymentów ze skróconym czasem pracy

Raport "A global of the overview 4 day week. Incorporating new evidence from the UK" sporządzony po wprowadzeniu 4-dniowego tygodnia pracy w kilku firmach w Wielkiej Brytanii wykazał, że eksperyment powiódł się i 92% firm biorących w nim udział, zdecydowało się pozostać przy tym modelu pracy, jako że pracownicy byli bardziej wydajni, ich stan zdrowia psychicznego uległ poprawie, stres się zmniejszył, a przedsiębiorstwa zanotowały wyższe przychody. Zwolennicy skrócenia tygodnia pracy zwracają też uwagę na fakt, że praca przez długie godziny wiąże się z licznymi zagrożeniami dla zdrowia pracowników - od problemów ze snem, napięciami nerwowymi i większym ryzykiem depresji, po choroby takie jak cukrzyca typu 2, nadciśnienie, osłabienie układu odpornościowego, dolegliwości związane z układem mięśniowo-szkieletowym, a także wyższe ryzyko chorób serca i trwałych uszkodzeń zdrowia. Osoby pracujące powyżej 40 godzin tygodniowo mają większe szanse na udar mózgu w porównaniu do tych pracujących krócej. Skrócony czas pracy sprzyja też większej motywacji, lepszym zachowaniu równowagi między pracą a życiem prywatnym, a nawet zmniejszeniu ryzyka wypalenia zawodowego.

Projekt skrócenia tygodnia pracy w Polsce

W Polsce projektem skrócenia tygodniowego czasu pracy zajmuje się m.in. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, które zastanawia się nad wdrożeniem 7-godzinnego dnia pracy lub 4-dniowego tygodnia pracy. W Urzędzie Miasta w Lesznie i Urzędzie Miasta we Włocławku urzędnicy testują już te rozwiązania od jakiegoś czasu. Politycy mają różne zdanie na ten temat - jedni podkreślają, że powinna to być indywidualna decyzja należąca do pracodawców, a inni mówią, że skrócenie tygodnia pracy w Polsce powinno być uregulowane przepisami w kodeksie pracy. Konfederacja Lewiatan wskazuje, że ze względu na niski poziom bezrobocia w Polsce, braki pracowników i niż demograficzny, który wpływa na zmniejszenie się liczby osób w wieku produkcyjnym, ustawowe skrócenie tygodnia pracy wiąże się ze zbyt dużym ryzykiem. Pracodawcy z kolei obawiają się, że czterodniowy tydzień pracy spowoduje niższe zyski firm, a to z kolei może oznaczać, że pracownicy będą rzadziej otrzymywać premie i podwyżki. Nie wszystkie branże mogłyby też sobie pozwolić na takie zmiany - zwłaszcza nie te, gdzie praca musi być prowadzona w sposób ciągły np. medyczna, związana z ochroną ludzi i imienia, czy handel. Aby 4-dniowy tydzień pracy odniósł sukces, organizacje muszą zmienić swoje podejście do efektywności i oczekiwań wobec pracowników, co może być trudne do osiągnięcia w bardziej konserwatywnych firmach.