Klauzula obejścia prawa podatkowego


biuro_rachunkowe_bialystok

Na Wiejskiej w Warszawie parlamentarzyści uchwalili nowelizację Ordynacji podatkowej, która wprowadza do polskiego systemu podatkowego podstawę prawną dla kwestionowania skutków podatkowych czynności, które można uznać za sztuczne i służące przede wszystkim osiągnięciu korzyści podatkowej.
Sztuczną transakcję charakteryzuje brak treści ekonomicznej np. poprzez ukrywanie prawdziwego celu i znaczenia zdarzenia gospodarczego. Racjonalnie działający podmiot nie podjąłby się takiej transakcji, gdyby miał inny cel niż osiągnięcie korzyści podatkowej. Zatem przy ocenie celu czynności badane będzie czy transakcja była podyktowana celami ekonomicznymi lub gospodarczymi. 

Jeżeli transakcja była wprawdzie podyktowana celami gospodarczymi, lecz cele te w porównaniu z celem uzyskania korzyści podatkowej będą mało istotne z punktu widzenia całokształtu zrealizowanej transakcji, czynność może być uznana za podjętą przede wszystkim w celu osiągnięcia korzyści podatkowej. W takiej sytuacji, jeśli podatnik wskaże czynność odpowiednią, tj. taką którą mógłby dokonać gdyby kierował się przede wszystkim celami gospodarczymi, to organy podatkowe określą skutki podatkowe na podstawie tzw. „czynności odpowiedniej” wskazanej przez podatnika.

Natomiast, jeśli jedynym celem transakcji było osiągnięcie korzyści podatkowej, a zatem podatnik w wyniku dokonanych czynności nie uzyskał żadnej korzyści gospodarczej poza oszczędnością podatkową, skutki podatkowe zostaną określone tak jakby czynność uznana za sztuczną nie została dokonana.

Ustawodawca wprowadził limit kwotowy 100.000,00 złotych korzyści podatkowej poniżej którego klauzula obejścia prawa podatkowego nie ma zastosowania. Limit ten należy odnosić do okresu rozliczeniowego danego podatku. Klauzula dotyczy głównie podatku dochodowego - rozliczanego w rocznym okresie rozliczeniowym. Zatem limit korzyści podatkowej, do którego klauzula nie ma zastosowania wynosi 100.000,00 złotych oszczędności podatkowej rocznie.

Ze względu na szczególny w skutkach charakter klauzuli, ustawodawca przewidział dodatkowe mechanizmy mające na celu racjonalne jej zastosowanie, w postaci:

- możliwości uzyskania opinii zabezpieczającej wyłączającej zastosowanie klauzuli do podatnika,

- przeznaczenia spraw dotyczących zastosowania klauzuli do wyłącznej kompetencji ministra finansów,

- powołania Rady do Spraw Przeciwdziałania Unikaniu Opodatkowania - niezależnego organu, którego zadaniem będzie opiniowanie zasadności zastosowania klauzuli w indywidualnych sprawach. Minister finansów będzie mógł w toku prowadzonego postępowania zasięgnąć opinii Rady. Natomiast na wniosek podatnika złożony w odwołaniu od decyzji pierwszej instancji, minister finansów zobowiązany będzie taką opinię uzyskać.

Co powyższe zmiany oznaczają w praktyce dla polskich przedsiębiorców?

Jak wynika z uzasadnienia projektu celem nowych przepisów jest przede wszystkim walka z unikaniem opodatkowania przez dużych przedsiębiorców (zwykle powiązanych kapitałowo i zarządczo z podmiotami zagranicznymi) oraz osoby fizyczne dysponujące znacznymi zasobami finansowymi lub wysokimi dochodami. Niemniej jednak klauzula obejścia prawa podatkowego jest tak skonstruowana, że może być zastosowana również do stosunkowo prostych konstrukcji optymalizacyjnych.

W sytuacji, w której urząd skarbowy zakwestionuje gospodarczą celowość zrealizowanej transakcji, może się zdarzyć, że przedsiębiorca będzie musiał zapłacić podatek wynikający z decyzji podatkowej i dopiero potem ewentualnie ubiegać się o zwrot podatku. Może to oznaczać dla przedsiębiorców długi i kosztowny proces dochodzenia swoich racji.

Na gruncie podatku VAT ustawodawca wprowadza osobną instytucję „nadużycia prawa”. Klauzula obejścia prawa podatkowego nie dotyczy podatku VAT. Niestety regulacja „nadużycia prawa” na gruncie VAT ogranicza się w zasadzie do definicji legalnej:

nadużyciem jest dokonanie czynności w ramach transakcji, która pomimo spełnienia warunków formalnych ustanowionych w ustawie, miała zasadniczo na celu osiągnięcie korzyści podatkowych, których przyznanie byłoby sprzeczne z celem, któremu służą przepisy ustawy”.

W szczególności na gruncie VAT brak jest mechanizmów zabezpieczających racjonalne stosowanie klauzuli nadużycia, takich jakie przewidział ustawodawca konstruując ogólną klauzulę obejścia prawa podatkowego. Sytuacja ta może prowadzić do znacznej dowolności stosowania klauzuli nadużycia prawa na gruncie VAT, co z kolei może utrudnić uzyskiwanie interpretacji indywidualnych w zakresie opodatkowania VAT. Organy podatkowe będą mogły odmówić wydania interpretacji powołując się na uzasadnione przypuszczenie, że stan faktyczny interpretacji stanowi nadużycie prawa na gruncie VAT.

[Naturalnym parterem w sytuacji zastosowania przez urząd skarbowy nowej klauzuli obejścia prawa podatkowego powinno być biuro księgowe, któremu zleciliśmy prowadzenie naszych rachunków. Oczywiście w sytuacji, w której nasz księgowy posiada odpowiednią wiedzę i doświadczenie. Oznacza to dla całej branży outsourcingu księgowego, że biura rachunkowe, skoncentrowane obecnie na księgowaniu zdarzeń gospodarczych i terminowym dostarczaniu deklaracji do urzędów skarbowych, powinny jak najszybciej poszerzyć swoją usługę o kompetencje doradztwa podatkowego oraz prawnego, aby zapewnić przedsiębiorcom skuteczne wsparcie, także w formie reprezentowania przedsiębiorcy w sporze z organami podatkowymi.

W jaki sposób nowe przepisy wpłyną na funkcjonowanie polskich przedsiębiorców będziemy mogli zobaczyć już niedługo.

Kancelaria Podatkowa Skłodowscy
01.07.2016

Informacja o papierosach i tytoniu do palenia

30 October 2020
Przypomnienie o obowiązku przekazania informacji o papierosach i tytoniu do palenia za 10 miesięcy 2020 roku do 9 listopada 2020 roku Ministerstwo...

Dotyczy wszystkich podmiotów/Od 1 października nowe obowiązki nałożone na podatników przy wystawianiu faktur/nowy JPK VAT

24 September 2020
Od 1 października wystawiając faktury będą Państwo musieli nadawać specjalne kody towaromi usługom. Co to oznacza w praktyce? To oznacza konieczność dostosowania programów...

Spółki komandytowe - zmiany, informacja wstępna

24 September 2020
Na stronach RCL (Rządowe Centrum Legislacji) pojawił się projekt ustawy zmieniający wszystkie ustawy o podatkach dochodowych. Krytyczne (!) z punktu widzenia...

NIP na paragonie fiskalnym

15 October 2019
Na żądanie klienta przedsiębiorca ma obowiązek wystawić fakturę do zakupu zarejestrowanego na kasie fiskalnej  w terminie 3 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym...

Kwota najmu do opodatkowania

15 October 2019
Podstawową kwestią przy usługach najmu nieruchomości jest podpisanie umowy, w której strony określają wysokość czynszu. Czynsz, w przypadku otrzymania lub postawienia go do...

Split payment

15 October 2019
Z dniem 1 listopada wchodzi w życie istotna zmiana w rozliczeniu podatku VAT. Od tego dnia wiele towarów i usług została objęta obowiązkowym split paymentem.

Obniżka PIT

15 October 2019
Od 1 października w pierwszym progu podatkowym, czyli kwoty poniżej 85 528 zł brutto rocznie, podatek wyniesie 17,75 proc . zamiast 18 proc. Zmiana dotyczyć ma podatników,...

Nowelizacja VAT

29 August 2019
Z dniem 1 września 2019 roku wchodzi w życie nowelizacja VAT.  Jedną z istotniejszych zmian jest rozszerzenie katalogu podmiotów, które nie mogą korzystać ze...

Ustawa o cenach prądu – przypominamy o obowiązku złożenia oświadczeń

26 July 2019
Ustawa zmieniająca ustawę o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw, ustawę o efektywności energetycznej oraz ustawę o biokomponentach i biopaliwach...

Złożenie oświadczenia

13 June 2019
 Przypominamy: 30 czerwca - złożenie oświadczenia o braku obowiązku sporządzenia i złożenia rocznego sprawozdania finansowego.      

Wysyłając do nas zapytanie przez formularz kontaktowy wyrażasz zgodę na przetwarzanie podanych danych w celu odpowiedzi na Twoje pytania, zachęcamy do pozostania z nami w kontakcie – możesz dodatkowo zapisać się do naszego newslettera oraz wyrazić zgodę na przesyłanie informacji o naszych produktach, promocjach i ofertach.


Zgodę możesz wycofać w każdej chwili.

Administratorem podanych przez Ciebie danych jest Skłodowscy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Więcej informacji o przetwarzaniu danych przez przez nas znajdziesz w polityce prywatności.

Marki - siedziba
ul. Kościuszki 43, 05-270 Marki

tel. (+48 22) 242 60 00
fax (+48 22) 242 60 01

e-mail biuro@sklodowscy.pl
biuro@sklodowscy.pl

godziny otwarcia:
poniedziałek - piątek
8:00 - 18:00

Warszawa - oddział
ul. Poznańska 16/4, 00-680 Warszawa

tel. (+48 22) 242 61 80

e-mail biuro@sklodowscy.pl

godziny otwarcia:
poniedziałek - piątek
8:00-16:00

Wołomin - oddział
ul. Przejazd 3/5, 05-200 Wołomin

tel. (+48 22) 242 61 50

e-mail biuro@sklodowscy.pl

godziny otwarcia:
poniedziałek - piątek
8:00 - 17:00

 

Białystok - oddział
ul. Branickiego 17A, 15-085 Białystok

tel. (+48 85) 733 09 70

e-mail biuro@sklodowscy.pl

godziny otwarcia:
poniedziałek - piątek
8:00 - 16:00