Rozliczanie pracy twórczej od 1 stycznia 2018 r.


9

Od stycznia 2018 r. zaczęły obowiązywać nowe zasady korzystania z kosztów uzyskania przychodu przez podatników wykonujących prace twórcze.  Za „twórcę"  można uznać osoby wykonujące ściśle określone rodzaje działalności - tak wynika z nowego brzmienia art. 22 ust. 9b ustawy o pdof

Tabela nr 1  zawiera dane dotyczące stosowania 50% kosztów uzyskania przychodu

 

 

Lp.

Tytuł uzyskania przychodów

Roczny limit 50% kosztów uzyskania przychodów w 2018 r.

1

zapłata twórcy za przeniesienie prawa własności wynalazku, topografii układu scalonego, wzoru użytkowego, wzoru przemysłowego, znaku towarowego lub wzoru zdobniczego

85.528 zł

2

opłata licencyjna za przeniesienie prawa stosowania wynalazku, topografii układu scalonego, wzoru użytkowego, wzoru przemysłowego, znaku towarowego lub wzoru zdobniczego, otrzymana w pierwszym roku trwania licencji od pierwszej jednostki, z którą zawarto umowę licencyjną

3

korzystanie przez twórców z praw autorskich i artystów wykonawców z praw pokrewnych, w rozumieniu odrębnych przepisów, lub rozporządzanie przez nich tymi prawami, w ramach działalności:

a) twórczej w zakresie architektury, architektury wnętrz, architektury krajobrazu, urbanistyki, literatury pięknej, sztuk plastycznych, muzyki, fotografiki, twórczości audiowizualnej, programów komputerowych, choreografii, lutnictwa artystycznego, sztuki ludowej oraz dziennikarstwa,

b) badawczo-rozwojowej oraz naukowo-dydaktycznej,

c) artystycznej w dziedzinie sztuki aktorskiej i estradowej, reżyserii teatralnej i estradowej, sztuki tanecznej i cyrkowej oraz w dziedzinie dyrygentury, wokalistyki, instrumentalistyki, kostiumografii, scenografii,

d) w dziedzinie produkcji audiowizualnej reżyserów, scenarzystów, operatorów obrazu i dźwięku, montażystów, kaskaderów,

e) publicystycznej

Uwaga:

Od 2018 r. na liście rodzajów działalności objętych podwyższonymi kosztami nie ma wielu kluczowych zawodów twórczych i innowacyjnych np.: copywriterów, inżynierów i projektantów, specjalistów IT poza programistami, a także tłumaczy, analityków, doradców specyficznych branż, projektantów odzieży, geodetów itp.

 W 2017 r. Krajowa Informacja Skarbowa (KIS) wydała kilkanaście interpretacji[1], w których potwierdziła swoje stanowisko w zakresie rozliczania pracy twórczej, co można uznać za zmianę dotychczasowej linii interpretacyjnej organów podatkowych.

Przedsiębiorcy, którzy zatrudniają pracowników – twórców oraz rozliczają ich wynagrodzenia
z zastosowaniem podwyższonych kosztów uzyskania przychodu, powinni zweryfikować stosowany system rozliczania wynagrodzeń, aby sprawdzić, czy stosowane przez nich rozwiązania są poprawne
i czy nie istnieje ryzyko ich zakwestionowania przez organy skarbowe.

Ustalenie przychodu do opodatkowania

Zgodnie z art. 22 ust. 9 pkt 3 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 2032 ze zm.; dalej: updof) koszty uzyskania przychodu pracowników – twórców z tytułu rozporządzania tymi prawami wynoszą 50 proc. przy rocznym limicie w wysokości 85.528 zł.

Koszty te oblicza się od przychodu pomniejszonego o potrącone przez płatnika składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe w części finansowanej przez pracownika, których podstawę wymiaru stanowi ten przychód. Sposób rozliczenia wynagrodzenia pracownika, uwzględniający autorskie koszty uzyskania przychodu, pozwala w związku z tym na ograniczenie kosztów, ponieważ prowadzi do wyłączenia spod podstawy opodatkowania połowy wynagrodzenia.

Zasada korzystania z utworów powstałych w ramach wykonywania obowiązków pracowniczych  uregulowana w art. 12 ustawy z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 880 ze zm.; dalej: upa).

Zgodnie z ww. przepisem, nabycie przez pracodawcę majątkowych praw autorskich do utworu stworzonego przez pracownika nie ma charakteru pierwotnego i następuje dopiero z chwilą przyjęcia utworu. Jednocześnie przepis nie nakłada na pracownika i pracodawcę obowiązku zawarcia odrębnej umowy regulującej kwestię przeniesienia autorskich praw majątkowych. Skutek ten nastąpi bowiem
z mocy samej ustawy pod warunkiem realizacji określonego w ustawie warunku, tj. przyjęcia utworu.
W konsekwencji pracodawca nie musi wypłacać pracownikowi, poza wynagrodzeniem z tytułu umowy o pracę, odrębnego wynagrodzenia za przeniesienie na jego rzecz majątkowych praw autorskich.

Głównym źródłem wątpliwości jest stosowanie 50 proc. kosztów uzyskania przychodu względem tzw. honorarium autorskiego, stanowiącego część wynagrodzenia uzyskiwanego z tytułu umowy o pracę, niezależnie od faktycznej realizacji przesłanek art. 22 ust. 9 pkt 3 updof. Taki wniosek płynie m.in. z interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: KIS)
z 8 czerwca 2017 r. (nr 0111-KDIB2-3.4011.25.2017. 1.HK).

W następnych  kilkunastu podobnych interpretacjach KIS, podtrzymał swoje stanowisko i wskazał, jakie warunki muszą zostać spełnione, aby organy skarbowe nie podważyły praktyki rozliczania pracowniczego wynagrodzenia autorskiego z zastosowaniem 50 proc. kosztów uzyskania przychodu (por. m.in. interpretacja z 21 lipca 2017 r., nr 0114-KDIP3-3.4011.245.2017.1.AK; interpretacja KIS
z 24 lipca 2017 r., nr 0114- KDIP3-3.4011-241. 2017. 1.LZ; interpretacja KIS z 25 lipca 2017 r., nr 0112-KDIL3-1.4011. 134. 2017. 1.AN; interpretacja KIS z 31 lipca 2017 r., nr 0113-KDIPT2-3. 4011. 141.2017.AC; interpretacja KIS z 31 lipca 2017 r., nr 0113-KDIPT2-3. 4011.91. 2017.2. PW; interpretacja KIS z 1 sierpnia 2017 r., nr 0115-KDIT2-1.4011.121.2017.1.AS).

Tabela nr 2 zawiera zestawienie najczęstszych praktyk pracodawców, które na mocy wydanych     interpretacji zostały zakwestionowane przez organy podatkowe.

 

Co może zostać zakwestionowane

Uzasadnienie

Szacunkowy podział pracy pracownika przeznaczonego na wykonywanie pracy twórczej i pozostałych obowiązków pracowniczych – np. błędne postanowienie w umowie o pracę: „pracownik przeznacza 70% czasu pracy na pracę twórczą oraz 30 % czasu pracy na wykonywanie pozostałych obowiązków pracowniczych nie związanych z pracą twórczą”

Wyróżnienie w umowie o pracę części czasu pracy przeznaczonego na pracę twórczą nie jest wystarczające, ponieważ rezultat pracy twórczej jest niepewny, a samo jej wykonywanie nie gwarantuje powstania utworu, co jest niezbędną przesłanką do wypłaty honorarium autorskiego
(por. interpretacja KIS z 24 lipca 2017r. nr 0114-KDIP3-3.4011.241.2017.1.L na podstawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 marca 2010 r. II FSK 1791/08 oraz z 16 września 2010 r. II FSK839/09.

Ustalenie wysokości honorarium autorskiego z 50% kosztami uzyskania przychodu na podstawie szacunkowego czasu pracy przeznaczonego na wykonywanie pracy twórczej i pozostałych obowiązków pracowniczych – np. błędne postanowienie umowy o pracę: „ wysokość honorarium autorskiego będzie określona na podstawie czasu pracy przeznaczonej na pracę twórczą, zgodnie z ….. niniejszej umowy”

Nie jest możliwe wyodrębnienie honorarium autorskiego na podstawie procentu czasu pracy wskazanego w umowie o pracę. Honorarium autorskie musi być obliczone każdorazowo 
i jednoznacznie. Dopiero wówczas możliwe jest zastosowanie do tej wartości kosztów uzyskania przychodów w wysokości określonej w art. 22 ust. 9 pkt. 3 updof. Przepis ten nie znajdzie zastosowania do wynagrodzenia wyliczonego w sposób hipotetyczny, nawet jeśli jest ono zbliżone do wartości rzeczywistej ( por. interpretacja KIS z 25 lipca 2017 r. nr 0112-KDIL3-1.4011.134.2017.1.AN).

Brak ewidencji powstałych utworów pracowniczych albo ewidencji czasu pracy przeznaczonego na działalność twórczą.

Dla celów prawidłowego zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodów konieczne jest ustalenie – na podstawie wszelkich możliwych dokumentów jaka część dotyczy przeniesienia autorskich praw majątkowych do utworów. Zatem bez wątpienia fakt uzyskania przychodów z pracy twórczej wymaga udokumentowania, co w przypadku pracowników wiąże się obowiązkiem prowadzenia prac twórczych wykonywanych przez poszczególnych pracowników, które to ewidencje mogą służyć ewentualnej weryfikacji wcześniej dokonywanych ustaleń w przedmiocie rozliczenia honorarium twórczego (por. interpretacja KIS z 31 lipca 2017 r. nr 0113-KDIPT2-3.4011.91.2017.2.PW)

 

Analizując interpretacje organów podatkowych w przedmiocie honorarium z tytułu pracy twórczej warto przypomnieć sobie, że ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych ( art. 74) w sposób szczególny odnosi się do programów komputerowych.

O tym czy dany program komputerowy ma charakter utworu decydują ustawowe przesłanki, wśród których najważniejszym elementem jest twórczość i innowacja.

Najistotniejsze aspekty regulacji dot. programów komputerowych wskazują iż:

Opracowała: Halina Raszka vel Rzepa
Kancelaria Podatkowa Skłodowscy

Stan prawny na dzień 15 stycznia 2018 r.

Podstawa prawna:

[1] Np. interpretacja KIS nr 0111-KDIB2-3.40 11.25.2017.1.HK

 

Prawo przedsiębiorców - zmiany

24 April 2018
30 kwietnia 2018 wchodzi w życie nowa ustawa określająca prawo i obowiązki przedsiębiorców

Prawo do odliczenia VAT dla firm niemających rejestracji

24 April 2018
Trybunał Sprawiedliwości  UE w dniu 7 marca 2018 roku wydał wyrok w sprawie podatnika z Rumunii.

Skutki podatkowe sprzedaży samochodu wykupionego z leasingu po zakończeniu umowy.

12 April 2018
Przedsiębiorcy decydujący się na zewnętrzne finansowanie posiadania samochodu w firmie, korzystają często z leasingu operacyjnego.

Nowe zasady rozliczania najmu prywatnego w 2018 roku

12 April 2018
W ramach najmu prywatnego podatnik może wybrać ryczałt (8,5% od przychodu do kwoty 100 000 zł i 12,5% od nadwyżki ponad 100 000 zł) lub zasady ogólne (18% a następnie 32% od...

Nowe obowiązki pracodawcy dotyczące dokumentacji pracowniczej od 2019 roku

5 April 2018
Okres przechowywania akt osobowych...

Zmiany w Karcie Nauczyciela

5 April 2018
Opublikowana w Dzienniku Ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 2203) ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych wprowadziła szereg zmian z Karcie Nauczyciela.

RODO – rejestr czynności przetwarzania – nie taki diabeł straszny

28 March 2018
Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych Osobowych(RODO) przewiduje prowadzenie rejestru czynności przetwarzania - jako jeden z podstawowych obowiązków administratora danych.

RODO – co jeszcze zdążysz przygotować?

28 March 2018
25 maja 2018 roku zacznie być stosowane Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych  Osobowych (RODO). Od tego momentu, zgodnie z tzw. zasadą rozliczalności na administratora...

Jeśli korzystasz ze środowiska, to do 31 marca br. musisz za to zapłacić

27 March 2018
Podmiotem korzystającym ze środowiska jest:

Składki ZUS przedsiębiorców obowiązujące od 01.04.2018 r.

23 March 2018
Zgodnie art. 30 ust. 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych kategorię ryzyka dla grup działalności ustala się na...

Masz pytanie? Jesteśmy do Twojej dyspozycji

Skorzystaj z wiedzy naszych ekspertów

Marki - siedziba
ul. Kościuszki 43, 05-270 Marki

tel. (+48 22) 242 60 00
fax (+48 22) 242 60 01
biuro@sklodowscy.pl

godziny otwarcia:
poniedziałek - piątek
8:00 - 18:00

Warszawa - oddział
ul. Poznańska 16/4, 00-680 Warszawa

tel. (+48 22) 242 61 80

godziny otwarcia:
poniedziałek - piątek
8:00-16:00

Wołomin - oddział
ul. Przejazd 3/5, 05-200 Wołomin

tel. (+48 22) 242 61 50

godziny otwarcia:
poniedziałek - piątek
8:00 - 17:00

 

Białystok - oddział
ul. Branickiego 17A, 15-085 Białystok

tel. (+48 85) 733 09 70

godziny otwarcia:
poniedziałek - piątek
8:00 - 16:00